JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)

De grote Johann Sebastian Bach (1685-1750) wordt tegenwoordig beschouwd als eind- en hoogtepunt van de Barokperiode.

Lees verder..

JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)

Johann Sebastian Bach (1685-1750)

Hij schreef een oeuvre bijeen van meer dan duizend geregistreerde werken en slaagde erin de meest gangbare compositietechnieken en stijlen tot grote hoogte te brengen. Toch kwam de werkelijke erkenning pas na zijn dood. J.S. Bach en zijn drie zonenTijdens zijn jonge jaren gold Bach vooral als een virtuoos klavecinist en organist, maar ook als een veeleisend en bij vlagen recalcitrant modernist. En gedurende de laatste jaren van zijn leven werd hij als hopeloos ouderwets beschouwd en overvleugeld door onder anderen zijn zonen Johann Christian en Carl Philipp Emanuel Bach die in hun werken de klassieke tijd aankondigden.


Nu was Johann Sebastian Bach ook niet uit op eeuwige roem. Hij was in feite een gewoon ambachtsman die paste in een lange familietraditie van cantors en musici. Hij werkte om een gezin te onderhouden. Hij maakte de keuzes in zijn loopbaan altijd met het oog op wat het beste voor zijn gezin was en hij schreef muziek omdat hij er voor betaald werd. Dat hij ondertussen het ene meesterwerk na het andere afleverde, werd destijds niet als zodanig herkend.


Omdat Bach een hoge kwaliteitsstandaard had, kreeg hij het regelmatig aan de stok met zijn broodheren. De in Eisenach geboren Arnstadt, Neue Kirche componist begon zijn beroepscarrière in 1702 als organist van de Neue Kirche in Arnstadt. Na een reeks conflicten en de beschuldiging dat zijn orgelbegeleidingen veel te modern waren voor de eenvoudige gemeente, vertrok hij in 1707 naar Mühlhausen. Daar trouwde hij met zijn achternicht Maria Barbara Bach en een jaar later - zijn vrouw was zwanger van de eerste van zeven kinderen die het stel zou krijgen - vertrok hij al naar het hof van Weimar waar hij benoemd werd tot hoforganist. Hier ontstonden de eerste belangrijke cantates, zoals Ich habe genug en de Actus tragicus.


Carrièreswitch: Köthen
De interne ruzies aan het hof en zijn snel uitbreidende gezin brachten Bach er toe op zoek te gaan naar een verbetering van functie en salaris. In 1717 werd hij kerk Köthenkapelmeester aan het hof van Anhalt-Köthen. Deze functie betekende naar moderne maatstaven een carrièreswitch, want in het calvinistische Köthen was er nauwelijks plaats voor kerkmuziek. Bach had tot taak wereldlijke muziek te schrijven en veel van zijn instrumentale werken vinden hier hun oorsprong. Ook begon hij in Köthen aan de preludes en fuga’s op elke mogelijke toonsoort die uiteindelijk het Wohltemperierte Klavier zouden vormen.


Hoewel Bach in Köthen een gelukkige periode beleefde waarin hij in vrijheid kon werken met goed opgeleide beroepsmusici, kende hij persoonlijk ook veel leed. In 1720 stierf zijn vrouw. Bovendien had hij net als iedereen in die tijd te maken met kindersterfte. Een jaar na de dood van Maria Barbara trouwde hij met de zangeres Anna Magdalena Wilcke. Het stel kreeg dertien kinderen waarvan velen een vroege dood stierven.


Thomascantor in Leipzig
Om de kinderen die wel overleefden, en de nog levende kinderen uit zijn eerste huwelijk, een beter toekomstperspectief te geven en om toch zijn oude stiel weer op te nemen, solliciteerde Bach in 1723 naar de vacante post van Cantor aan de Thomaskirche in de universiteitsstad Leipzig. Het is tekenend voor de toenmalige status van Bach dat hij geen eerste keus was. Het stadsbestuur benoemde hem pas nadat Georg Philipp Telemann en Christoph Graupner de functie geweigerd hadden.


In Leipzig was Bach in zijn element. De componist kon zich immers met nieuw elan aan de kerkmuziek wijden. Hij maakte meteen in 1723 indruk met het voor de Leipzigkerstmis geschreven Magnificat in D en hij zette zich in de eerste jaren aan het schrijven van cantates voor het hele kerkelijke jaar.


Nadat hij de eerste cycli van cantates voltooid had, kreeg hij ruimte voor grotere koorwerken zoals het Osteroratorium, de Matthäus- en de Johannes Passion en het Weihnachtsoratorium. Ook wijdde hij zich weer aan de instrumentale muziek zoals de Orkestsuites, de boeken met Clavierübungen, waaronder de Goldbergvariaties, Het Musikalische Opfer dat hij in eerste instantie improviseerde op een thema van Frederik de Grote en het destijds als hopeloos ouderwets ervaren Die Kunst der Fuge. In Leipzig schreef hij in 1727 de Trauerode na het overlijden van Christiane Eberhardine van Sachsen en acht jaar later de cantate Auf, schmetternde Töne der muntern Trompeten.


Na zijn dood in 1750 werd het merendeel van zijn muziek snel vergeten. Slechts zijn klavecimbel- en orgelwerken circuleerden als schoolvoorbeelden van de kunst van de meerstemmigheid onder componisten die hun vak serieus namen. Pas toen Felix Mendelssohn in 1829 de Matthäus Passion opnieuw uitvoerde nam de belangstelling voor Bach weer toe en kon hij uitgroeien tot een van de grootste componisten uit de westerse muziekgeschiedenis.


Paul Janssen

REACTIES

m.m.j. arens

ik heb zelf als violist Bach gespeeld o.a. het dubb.concert in D samen met mijn lerares. Nu,jaren later speel ik zelf niet meer, echter ben ik altijd dankbaar, dat ik Bach heb ontmoet. Een leven zonder Bach is ondenkbaar.

Sampie van Rooyen

Ek verneem graag in watter dorp en kerk Bach sy Tocatta en Fuga in D gekomponeer het. Watter orrel het hy gebruik en vir watter okasie is die stuk gekomponeer. Wanneer is dit vir die eerste keer gespeel en hoe oud was hy.

Paul Gabler

Hallo Gerard, Ik geloof persoonlijk dat dit project een lekker bekkend commercieel iets is, maar slechts weinig met de essentie van Bach te maken heeft. Zoals jij terecht orgelmuziek aanhaalt als kern van het oeuvre van JS Bach, vind ik het onbegrijpelijk dat er geen enkel klavecimbelrecital wordt gegeven. Het zal mij net zoals bij jou vergaan zijn als je de titel Bach Leeft leest. Ha eindelijk een flink aantal concerten met het hoofdrepertoire van JS. Bach. Niet dus, het moet gewoon lekker titelen, webstek eromheen en klaar is Bach. Waarschijnlijk is er geen enkel draagvlak meer voor oude muziek dat men dit soort capriolen uithaalt. Tragisch blijft het natuurlijk.

gerard de jong

Geachte dames en heren, Wat goed dat u aandacht aan Bach besteedt. En wat jammer dat ook weer in de notitie van Paul Janssen nagenoeg niets te vinden is over het orgel en Bach als componist van orgelmuziek. Zijn orgelwerken vormen toch een substantieel deel van zijn scheppende kunst: Bach was in de eerste plaats organist, naast violist en clavicinist. Hij heeft het volgens zijn kinderen zijn hele leven jammer gevonden dat hij nooit een groot orgel tot zijn beschikking had. Wel hij heeft hij er vele gekeurd en op veel orgels geconcerteerd. Ik ben er inmiddels aan gewend dat Radio 4 een aversie tegen het orgel heeft, het zij zo. Bach zelf zou dat zeker betreurd hebben. Het instrument zal wel te religieus zijn en te veel vereenzelvigd met psalmen en zo. Ten blijke hiervan: morgen, 9 november, in het programma Ziel en Zaligheid zal het orgelkoraal "Nunn komm, der Heiden Heiland" ten bgehore worden gebracht. Echter, niet op orgel maar op piano ( die horen we al zo weinig op Radio4), in een bewerking van Wilhelm Kempff. Op piano! Waar blijft de mooie zangerige cantus firmus in deze uitvoering middels het daartoe geeigende register, de Sesquialter, Bach's favoriete register voor dit soort stukken? En waar blijft de sonore baspartij te horen in het pedaal? En waar de nagalm, die dit stuk een extra dimensie geeft? Nog afgezien van het feit dat het een Adventskoraal is, dus bedoeld voor de ijd voor Kerst. Wie heeft er ueberhaupt nog benul van Bach en de agenda van het Kerkelijk Jaar? Echt, het is jammer voor u, maar alle grote componisten, Mozart, Mendelssohn, Reger, Haydn, Schubert enz., ze hebben alle voor orgel geschreven. Jammer en triest allemaal voor ons, orgelliefhebbers. Want voor orgelmuziek moeten we niet bij u zijn. Met vriendelijke groet, Gerard de Jong

REAGEER

Typ de antispamcode over

REACTIES

m.m.j. arens

ik heb zelf als violist Bach gespeeld o.a. het dubb.concert in D samen met mijn lerares. Nu,jaren later speel ik zelf niet meer, echter ben ik altijd dankbaar, dat ik Bach heb ontmoet. Een leven zonder Bach is ondenkbaar.

Sampie van Rooyen

Ek verneem graag in watter dorp en kerk Bach sy Tocatta en Fuga in D gekomponeer het. Watter orrel het hy gebruik en vir watter okasie is die stuk gekomponeer. Wanneer is dit vir die eerste keer gespeel en hoe oud was hy.

Paul Gabler

Hallo Gerard, Ik geloof persoonlijk dat dit project een lekker bekkend commercieel iets is, maar slechts weinig met de essentie van Bach te maken heeft. Zoals jij terecht orgelmuziek aanhaalt als kern van het oeuvre van JS Bach, vind ik het onbegrijpelijk dat er geen enkel klavecimbelrecital wordt gegeven. Het zal mij net zoals bij jou vergaan zijn als je de titel Bach Leeft leest. Ha eindelijk een flink aantal concerten met het hoofdrepertoire van JS. Bach. Niet dus, het moet gewoon lekker titelen, webstek eromheen en klaar is Bach. Waarschijnlijk is er geen enkel draagvlak meer voor oude muziek dat men dit soort capriolen uithaalt. Tragisch blijft het natuurlijk.

gerard de jong

Geachte dames en heren, Wat goed dat u aandacht aan Bach besteedt. En wat jammer dat ook weer in de notitie van Paul Janssen nagenoeg niets te vinden is over het orgel en Bach als componist van orgelmuziek. Zijn orgelwerken vormen toch een substantieel deel van zijn scheppende kunst: Bach was in de eerste plaats organist, naast violist en clavicinist. Hij heeft het volgens zijn kinderen zijn hele leven jammer gevonden dat hij nooit een groot orgel tot zijn beschikking had. Wel hij heeft hij er vele gekeurd en op veel orgels geconcerteerd. Ik ben er inmiddels aan gewend dat Radio 4 een aversie tegen het orgel heeft, het zij zo. Bach zelf zou dat zeker betreurd hebben. Het instrument zal wel te religieus zijn en te veel vereenzelvigd met psalmen en zo. Ten blijke hiervan: morgen, 9 november, in het programma Ziel en Zaligheid zal het orgelkoraal "Nunn komm, der Heiden Heiland" ten bgehore worden gebracht. Echter, niet op orgel maar op piano ( die horen we al zo weinig op Radio4), in een bewerking van Wilhelm Kempff. Op piano! Waar blijft de mooie zangerige cantus firmus in deze uitvoering middels het daartoe geeigende register, de Sesquialter, Bach's favoriete register voor dit soort stukken? En waar blijft de sonore baspartij te horen in het pedaal? En waar de nagalm, die dit stuk een extra dimensie geeft? Nog afgezien van het feit dat het een Adventskoraal is, dus bedoeld voor de ijd voor Kerst. Wie heeft er ueberhaupt nog benul van Bach en de agenda van het Kerkelijk Jaar? Echt, het is jammer voor u, maar alle grote componisten, Mozart, Mendelssohn, Reger, Haydn, Schubert enz., ze hebben alle voor orgel geschreven. Jammer en triest allemaal voor ons, orgelliefhebbers. Want voor orgelmuziek moeten we niet bij u zijn. Met vriendelijke groet, Gerard de Jong

REAGEER

Typ de antispamcode over

REACTIES

m.m.j. arens

ik heb zelf als violist Bach gespeeld o.a. het dubb.concert in D samen met mijn lerares. Nu,jaren later speel ik zelf niet meer, echter ben ik altijd dankbaar, dat ik Bach heb ontmoet. Een leven zonder Bach is ondenkbaar.

Sampie van Rooyen

Ek verneem graag in watter dorp en kerk Bach sy Tocatta en Fuga in D gekomponeer het. Watter orrel het hy gebruik en vir watter okasie is die stuk gekomponeer. Wanneer is dit vir die eerste keer gespeel en hoe oud was hy.

Paul Gabler

Hallo Gerard, Ik geloof persoonlijk dat dit project een lekker bekkend commercieel iets is, maar slechts weinig met de essentie van Bach te maken heeft. Zoals jij terecht orgelmuziek aanhaalt als kern van het oeuvre van JS Bach, vind ik het onbegrijpelijk dat er geen enkel klavecimbelrecital wordt gegeven. Het zal mij net zoals bij jou vergaan zijn als je de titel Bach Leeft leest. Ha eindelijk een flink aantal concerten met het hoofdrepertoire van JS. Bach. Niet dus, het moet gewoon lekker titelen, webstek eromheen en klaar is Bach. Waarschijnlijk is er geen enkel draagvlak meer voor oude muziek dat men dit soort capriolen uithaalt. Tragisch blijft het natuurlijk.

gerard de jong

Geachte dames en heren, Wat goed dat u aandacht aan Bach besteedt. En wat jammer dat ook weer in de notitie van Paul Janssen nagenoeg niets te vinden is over het orgel en Bach als componist van orgelmuziek. Zijn orgelwerken vormen toch een substantieel deel van zijn scheppende kunst: Bach was in de eerste plaats organist, naast violist en clavicinist. Hij heeft het volgens zijn kinderen zijn hele leven jammer gevonden dat hij nooit een groot orgel tot zijn beschikking had. Wel hij heeft hij er vele gekeurd en op veel orgels geconcerteerd. Ik ben er inmiddels aan gewend dat Radio 4 een aversie tegen het orgel heeft, het zij zo. Bach zelf zou dat zeker betreurd hebben. Het instrument zal wel te religieus zijn en te veel vereenzelvigd met psalmen en zo. Ten blijke hiervan: morgen, 9 november, in het programma Ziel en Zaligheid zal het orgelkoraal "Nunn komm, der Heiden Heiland" ten bgehore worden gebracht. Echter, niet op orgel maar op piano ( die horen we al zo weinig op Radio4), in een bewerking van Wilhelm Kempff. Op piano! Waar blijft de mooie zangerige cantus firmus in deze uitvoering middels het daartoe geeigende register, de Sesquialter, Bach's favoriete register voor dit soort stukken? En waar blijft de sonore baspartij te horen in het pedaal? En waar de nagalm, die dit stuk een extra dimensie geeft? Nog afgezien van het feit dat het een Adventskoraal is, dus bedoeld voor de ijd voor Kerst. Wie heeft er ueberhaupt nog benul van Bach en de agenda van het Kerkelijk Jaar? Echt, het is jammer voor u, maar alle grote componisten, Mozart, Mendelssohn, Reger, Haydn, Schubert enz., ze hebben alle voor orgel geschreven. Jammer en triest allemaal voor ons, orgelliefhebbers. Want voor orgelmuziek moeten we niet bij u zijn. Met vriendelijke groet, Gerard de Jong

REAGEER

Typ de antispamcode over

REACTIES

m.m.j. arens

ik heb zelf als violist Bach gespeeld o.a. het dubb.concert in D samen met mijn lerares. Nu,jaren later speel ik zelf niet meer, echter ben ik altijd dankbaar, dat ik Bach heb ontmoet. Een leven zonder Bach is ondenkbaar.

Sampie van Rooyen

Ek verneem graag in watter dorp en kerk Bach sy Tocatta en Fuga in D gekomponeer het. Watter orrel het hy gebruik en vir watter okasie is die stuk gekomponeer. Wanneer is dit vir die eerste keer gespeel en hoe oud was hy.

Paul Gabler

Hallo Gerard, Ik geloof persoonlijk dat dit project een lekker bekkend commercieel iets is, maar slechts weinig met de essentie van Bach te maken heeft. Zoals jij terecht orgelmuziek aanhaalt als kern van het oeuvre van JS Bach, vind ik het onbegrijpelijk dat er geen enkel klavecimbelrecital wordt gegeven. Het zal mij net zoals bij jou vergaan zijn als je de titel Bach Leeft leest. Ha eindelijk een flink aantal concerten met het hoofdrepertoire van JS. Bach. Niet dus, het moet gewoon lekker titelen, webstek eromheen en klaar is Bach. Waarschijnlijk is er geen enkel draagvlak meer voor oude muziek dat men dit soort capriolen uithaalt. Tragisch blijft het natuurlijk.

gerard de jong

Geachte dames en heren, Wat goed dat u aandacht aan Bach besteedt. En wat jammer dat ook weer in de notitie van Paul Janssen nagenoeg niets te vinden is over het orgel en Bach als componist van orgelmuziek. Zijn orgelwerken vormen toch een substantieel deel van zijn scheppende kunst: Bach was in de eerste plaats organist, naast violist en clavicinist. Hij heeft het volgens zijn kinderen zijn hele leven jammer gevonden dat hij nooit een groot orgel tot zijn beschikking had. Wel hij heeft hij er vele gekeurd en op veel orgels geconcerteerd. Ik ben er inmiddels aan gewend dat Radio 4 een aversie tegen het orgel heeft, het zij zo. Bach zelf zou dat zeker betreurd hebben. Het instrument zal wel te religieus zijn en te veel vereenzelvigd met psalmen en zo. Ten blijke hiervan: morgen, 9 november, in het programma Ziel en Zaligheid zal het orgelkoraal "Nunn komm, der Heiden Heiland" ten bgehore worden gebracht. Echter, niet op orgel maar op piano ( die horen we al zo weinig op Radio4), in een bewerking van Wilhelm Kempff. Op piano! Waar blijft de mooie zangerige cantus firmus in deze uitvoering middels het daartoe geeigende register, de Sesquialter, Bach's favoriete register voor dit soort stukken? En waar blijft de sonore baspartij te horen in het pedaal? En waar de nagalm, die dit stuk een extra dimensie geeft? Nog afgezien van het feit dat het een Adventskoraal is, dus bedoeld voor de ijd voor Kerst. Wie heeft er ueberhaupt nog benul van Bach en de agenda van het Kerkelijk Jaar? Echt, het is jammer voor u, maar alle grote componisten, Mozart, Mendelssohn, Reger, Haydn, Schubert enz., ze hebben alle voor orgel geschreven. Jammer en triest allemaal voor ons, orgelliefhebbers. Want voor orgelmuziek moeten we niet bij u zijn. Met vriendelijke groet, Gerard de Jong

REAGEER

Typ de antispamcode over